ISO malzeme grupları P, M, K, N, S ve H: uç kaliteleri için ne anlama gelir?
Uç kalitesi, işlenen malzemeye göre seçilir. ISO 513, iş parçası malzemelerini altı gruba ayırır; her grubun bir harfi ve uç kutularında ve kataloglarda görülen bir rengi vardır. Malzemenizin grubunu bilmek, doğru kaliteye ve talaş kırıcıya giden ilk adımdır.
Altı grup
| Grup | Renk | Malzemeler | İşlenme davranışı |
|---|---|---|---|
| P | Mavi | Alaşımsız çelikten yüksek alaşımlı çeliğe kadar çelik ve çelik döküm; ferritik ve martensitik paslanmaz çelik dahil | En büyük grup. Uzun talaş; talaş kontrolü talaş kırıcı ve ilerleme ile sağlanır. |
| M | Sarı | Östenitik ve östenitik-ferritik (dubleks) paslanmaz çelik, döküm kaliteleri dahil | Yüksek kesme kuvvetleri, yığıntı kenar, ısı ve pekleşmiş yüzeyler sık görülür. |
| K | Kırmızı | Dökme demir: gri, küresel grafitli (sfero) ve kompakt grafitli dökme demir | Kısa talaş; aşındırıcıdır, bu yüzden aşınma direnci önemlidir. |
| N | Yeşil | Demir dışı metaller: alüminyum, bakır, pirinç ve benzerleri | Çoğunlukla yumuşaktır ve yapışma eğilimi gösterir, bu yüzden keskin, pozitif kenarlar uygundur; yüksek silisyumlu alüminyum ise aşındırıcıdır. |
| S | Kahverengi | Isıya dayanıklı süper alaşımlar (nikel, kobalt ve demir esaslı) ve titanyum | Yapışkandır, pekleşir ve kesme bölgesinde ısınır; genellikle düşük kesme hızları kullanılır. |
| H | Gri | Sertleştirilmiş çelik (pratikte yaklaşık 45–65 HRC) ile sertleştirilmiş veya kokil dökme demir | Çok serttir; kenarda yüksek kesme kuvvetleri ve ısı oluşur. |
Renkler ISO 513’ün belirlediği renklerdir. Uç kutularında ve kataloglarda basılıdır; böylece alıcı bir kalitenin hangi malzemeler için olduğunu bir bakışta görür.
P20 veya M30 gibi uygulama gruplarını okumak
P20 veya M30 bir kalite adı değildir. Bir kalitenin kullanım alanını malzeme grubu içindeki bir ölçeğe yerleştiren ISO 513 uygulama grubudur: çelik için P01–P50, M01–M40 ve K01–K40, ayrıca N01–N30, S01–S30 ve H01–H30. Yüksek numara, daha yüksek ilerleme ve daha az kararlı koşullar için daha tok bir kalite; düşük numara ise daha yüksek hızlar için daha sert, aşınmaya daha dayanıklı bir kalite demektir.
P grubunu örnek alırsak, kabaca:
- Düşük numaralar (P01–P15): finiş, yüksek kesme hızları, kararlı koşullar, düşük ilerleme.
- Orta numaralar (P20–P30): genel talaşlı işleme.
- Yüksek numaralar (P35–P50): kaba işleme, kesintili kesme, düşük hızlar ve daha az kararlı koşullar.
Gerçek bir kalite genellikle tek bir numara değil bir aralık kapsar, örneğin P15–P35; birçok kalite iki veya üç grup için listelenir. Her üretici kendi kalite adlarını kullanır. Aynı aralık için listelenen iki kalite benzer işler içindir, ancak eşdeğer değildir: altlık (substrat), kaplama ve kenar hazırlığı yine farklıdır.
Paslanmaz çelik hangi grupta?
ISO 513, 304 ve 316 gibi östenitik paslanmaz çelikleri ve 2205 gibi dubleks kaliteleri M grubuna koyar: bunlar pekleşir, yığıntı kenar oluşturur ve uçları zorlar. 430 ve 410 gibi ferritik ve martensitik paslanmaz çelikler P grubundadır; tavlanmış halde düşük alaşımlı çeliğe çok benzer işlenirler. Sertleştirilmiş martensitik paslanmaz çelik, sertliğine göre seçilmiş takımlar gerektirebilir. Bkz. paslanmaz çelik için karbür uç seçimi.
Tedarikçiye ne bildirmeli?
Doğru kaliteyi ve talaş kırıcıyı almak için yalnızca grubu değil, malzemeyi bildirin:
- malzeme standardı veya adı, örneğin 42CrMo4, 304, GG25 veya 6061;
- ısıl işlem görmüşse sertliği;
- operasyon: kaba işleme, finiş, alın tornalama, profil işleme; sürekli veya kesintili kesme;
- şu an kullandığınız uç kodu (varsa) ve onunla yaşadığınız sorun.
Her teklifte kaliteyi ve kaplamayı bu bilgilere göre seçiyoruz. Önce bir uç kodunu uç kodu çözücü ile okuyabilir veya ürettiğimiz ISO ölçülerine göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- P, M, K, N, S ve H ne anlama gelir?
- P, ferritik ve martensitik paslanmaz çelik dahil çeliktir; M östenitik ve dubleks paslanmaz çelik; K dökme demir; N alüminyum ve bakır gibi demir dışı metaller; S ısıya dayanıklı süper alaşımlar ve titanyum; H ise sertleştirilmiş çelik ile sertleştirilmiş veya kokil dökme demirdir.
- P20 veya M30'daki sayı ne anlama gelir?
- P20 veya M30 bir kalite adı değil, ISO 513 uygulama grubudur. Bir kalitenin kullanım alanını grup içindeki bir ölçeğe yerleştirir: düşük numaralar aşınma direncini ve yüksek hızları, yüksek numaralar tokluğu, yüksek ilerlemeyi ve kesintili kesmeyi öne çıkarır. Çoğu kalite P15–P35 gibi bir aralığı kapsar.
- Paslanmaz çelik hangi ISO grubundadır?
- ISO 513, östenitik ve dubleks paslanmaz çelikleri M grubuna, ferritik ve martensitik paslanmaz çelikleri P grubuna koyar. Sertleştirilmiş martensitik paslanmaz çelik, sert malzemeler için önerilen takımları gerektirebilir.
- Bir uç kalitesi birden fazla grubu kapsayabilir mi?
- Evet. Birçok kalite iki veya üç grup için listelenir, örneğin çelik ve paslanmaz çelik. Kalitenin en iyi aralığı genellikle tek bir gruptadır; bu yüzden tedarikçiye en çok hangi malzemeyi işlediğinizi söyleyin.
Elinizdeki bilgilerle başlayın.
İş parçası malzemesini, yapılacak işlemi ve yaşadığınız sorunu yazın. Talebiniz kaydedilir ve ekibimize iletilir.
- Üyelik gerekmez
- Talebiniz takip için kaydedilir
- Ekibimize e-posta bildirimi gider
